Bizi Takip Edin

2027 YEKDEM Başvuruları ve Yeni Düzenlemeler

2027 YEKDEM Başvuruları ve Yeni Düzenlemeler

Mevzuat durumu: 02.11.2026

Özet. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 19.10.2026 tarihli duyurusuyla 2027 yılı YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) başvurularının alınacağını ilan etmiştir. Başvuru, yetki belgesi ve vazgeçme bildirimi için son gün 30 Kasım 2026 Pazartesidir. Aynı gün Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmeliği, YEKDEM Yönetmeliği’nin depolamalı tesislere, ödeme hesabına, fazla üretim kuralına ve haksız ödemelerin iadesine ilişkin hükümlerini yeniden düzenlemiştir. Bu yazı, başvuru usulünü Kurum’un yayımladığı kılavuza göre özetlemekte, süreç takvimini ve yararlanma koşullarını ortaya koymakta, ardından 19.10.2026 değişikliklerini hukuki açıdan değerlendirmektedir.

1. Hukuki çerçeve

YEKDEM, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun uyarınca, 01.10.2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik (YEKDEM Yönetmeliği) çerçevesinde, Piyasa İşletmecisi tarafından takvim yılı bazında işletilir (m.4/2). Kurum’un duyuru sayfasında Yönetmeliğin Resmî Gazete sayısı 28872 olarak yazılmıştır; doğru sayı 28782’dir.

19.10.2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmeliği yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (değişiklik yönetmeliği m.7) ve metinde ayrı bir geçiş hükmü bulunmamaktadır. Değişiklik; m.8’e (12) ve (13) numaralı fıkraları eklemiş, (7). fıkrayı değiştirmiş, m.12/1 ve m.12/5, m.18/2 ile m.23/6’yı yeniden düzenlemiş, m.18’e yeni bir üçüncü fıkra eklemiş ve m.27’yi başlığıyla birlikte yeniden kaleme almıştır.

2. Başvuru usulü

2.1. Kim, hangi yolla başvurur?

YEK Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, işletmeye giren lisanslı üretim tesislerinden YEKDEM’e bir sonraki takvim yılında tabi olmak isteyenler YEK Belgesi almak ve EPDK tarafından belirlenecek tarihe kadar EPDK’ya başvurmak zorundadır. Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, bir sonraki takvim yılında YEKDEM’e kayıt olmak istemeleri halinde lisans bazında 30 Kasım’a kadar Kurum’a başvurur. Başvuru, Kurum’un belirlediği format ve ilan ettiği bilgi/belgelerle, elektronik veya mobil imzayla, elektronik ortamda yapılır ve 8. maddenin birinci fıkrası saklı kalmak kaydıyla lisans kapsamındaki üretim miktarının tamamını kapsar. Başvuruyu yapmaya yetkili kişilere ait yetki belgelerinin aslı ya da noter onaylı nüshası, başvurudan önce ve yine 30 Kasım’a kadar Kurum’a sunulur. Başvurudan vazgeçme talebi de en geç 30 Kasım’a kadar yazılı bildirilmelidir. Yönetmeliğin 8. maddesinin ikinci fıkrası ayrıca, başvuru tarihi itibarıyla tesisin kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olmasını arar.

Görevli tedarik şirketlerinin kayıtları lisans süreleri boyunca, toplayıcıların kayıtları ise portföylerinde lisanssız tesis bulundurdukları fatura dönemleri için başvuru aranmaksızın yapılır (m.5/3 ve 5/5). Kurum’un SSS belgesine göre lisanssız üreticiler de EPDK’ya başvuru yapmaksızın, görevli tedarik şirketleri aracılığıyla mekanizmadan yararlanır; Yönetmeliğin 8. maddesinin üçüncü fıkrası bu yararlanmayı on yıl görevli tedarik şirketi, sonrasında toplayıcı veya görevli tedarik şirketi üzerinden düzenler.

2.2. Başvuru sistemi ve adımlar

Kurum’un yayımladığı e-başvuru kılavuzuna göre, YEKDEM başvurusu Kurum’un çevrimiçi başvuru sisteminde (basvuru.epdk.gov.tr) yapılır. Üretim lisansı sahibi tüzel kişi adına başvuru yapmaya yetkili kılınan kişinin bireysel elektronik imzasının veya mobil imzasının başvurudan önce temin edilmiş olması gerekir. Kılavuzda anlatılan akış şöyledir:

  1. Yetkili kişi, elektronik imza veya mobil imzayla sisteme giriş yapar ve “Talep” bölümüne girer.
  2. “Elektrik Piyasası” ve “Üretim Lisansları İşlemleri” altında, adına YEKDEM başvurusu yapılabilecek lisanslar listelenir. Başvurulacak lisans işaretlenir ve “İşlemler” menüsünden “YEKDEM Başvuru Talebi” seçilir.
  3. İlk ekranda başvuru koşulları ve açıklayıcı bilgiler gösterilir.
  4. “Bilgiler” bölümünde tesise ait Kurum kayıtları görülür. Hatalı olduğu düşünülen bilgilerin düzeltilmesi için Kurum’a ayrıca başvurulması gerekir.
  5. “YEKDEM Bilgileri” bölümü, başvuru yetkilisinin doldurduğu kısımdır. Burada tesise ilişkin tüm geçici kabuller ayrı ayrı girilir. Aynı tarihte farklı ünite güçlerinde geçici kabul yapılmışsa her biri ayrıca eklenir. Birden çok kaynaklı tesislerde kabul bilgileri kaynak türü seçilerek girilir.
  6. “Doküman Listesi” bölümüne, her bir geçici kabul tutanağının kapak sayfası ve en büyük mülki amire sunulacak nüsha eklenir.
  7. “Onay” bölümünde yetkili üç seçenekten birini kullanır: vazgeçmek, imzalamadan kaydetmek veya başvuruyu imzalamaya geçmek. İmzalamadan önce başvuru dilekçesi ve eki Bilgi Formu görüntülenip kaydedilebilir.

“YEKDEM Bilgileri” bölümündeki alanların bir kısmı geçici kabul bilgilerinden otomatik oluşur: ana kaynak ve yardımcı kaynak tesis kurulu gücü (MWm), tesis kurulu gücü (MWe) ve işletmedeki ünite sayısı. Yardımcı kaynağa dayalı ünitelerde elektriksel kurulu güç değeri sistemde her durumda sıfır olarak çalışır. “YEKDEM’e Esas Güç (MWe)”, “Lisansa Derç Edilen Yıllık Üretim”, YEKDEM başlangıç tarihi, son yararlanma takvim yılı ve yararlanma dönemi Kurum kayıtlarına göre otomatik oluşur; hata olduğu düşünülürse Kurum’a ayrıca başvurulur. Yeni işletmeye giren bir tesiste YEKDEM başlangıç tarihini başvuru yetkilisi girer. Bu tarih, lisansa derç edilen ilk kurulu gücün tamamının işletmeye girdiği geçici kabul tarihidir. İlk kurulu güç tamamen işletmeye girmeden YEKDEM’e katılınmışsa, işletmeye giren kısma ilişkin kısmi geçici kabul tarihi yazılır.

2.3. İmza şartı ve sonucun öğrenilmesi

Kılavuzdaki en önemli uyarı, başvurunun imzalanmasıyla ilgilidir: Kurum, imzalanmayan başvurularla ilgili işlem tesis etmeyeceğini açıkça bildirmektedir. Kanaatimizce yalnızca kaydedilmiş ancak imzalanmamış bir başvuru, 30 Kasım geçildiğinde başvuru yapılmamış sayılacağından, imza aşaması süre sonu beklenmeden tamamlanmalıdır.

Başvurular “Başvurularım” bölümünden izlenebilir. Ancak onaylanma veya reddedilme bilgisine, kılavuza göre, 31 Aralık itibarıyla YEKDEM başvurularına ilişkin iş ve işlemler Kurul kararıyla sonuçlandığında ulaşılabilir; bu tarihten önce başvuruların onaylanması veya reddedilmesi söz konusu değildir.

Kılavuzun imza bileşenine ilişkin teknik bölümü Java Webstart ve 2017 yılına atıf yapmaktadır. Sistemin güncel teknik gereklilikleri farklılaşmış olabileceğinden, e-imza ortamının başvuru gününden önce denenmesi pratik bir zorunluluktur.

3. Süreç takvimi

TarihİşlemDayanak
30 Kasım 2026 (Pazartesi)Başvuru, yetki belgesi sunumu ve vazgeçme bildirimi için son günYönetmelik m.5
1 AralıkYerli aksam doküman başvurusunun (YADF) Bakanlığa sunulması için son günYerli Aksam Yönetmeliği m.7/1
Aralık ayının ilk on günüEksiksiz ve usulüne uygun başvuruları içeren ön YEK listesinin Kurum internet sayfasında ilanım.6/1
Ön listenin ilanından itibaren 5 günÜçüncü kişiler yalnızca kişisel hak ihlali gerekçesiyle, ilgili lisans sahipleri ise ilana konu bilgilerin düzeltilmesi amacıyla itiraz edebilirm.6/2
10 AralıkBakanlığın YADF evrak kontrol sonucunu başvuru sahibinin KEP adresine göndermesi için son günYerli Aksam Yönetmeliği m.8/1
20 AralıkEksik veya yanlış YADF evrakının yeniden sunulması için son günYerli Aksam Yönetmeliği m.8/1
30 AralıkBakanlığın aksam oranı veya toplam aksam puanı sonucunu başvuru sahibine ve EPDK’ya göndermesi için son günYerli Aksam Yönetmeliği m.8/1
31 AralıkNihai YEK listesinin sonuçlandırılması ve Piyasa İşletmecisine bildirilmesim.7/1
Aralık ayı sonuBir sonraki takvim yılı için öngörülen YEKDEM maliyetinin Kurul kararıyla belirlenmesim.14/2
1 Ocak – 31 AralıkYEKDEM’e esas üretim dönemim.7/3

Not: Kurum’un SSS belgesinde nihai YEK listesinin bir yerde 31 Aralık, başka bir yerde 30 Aralık tarihinde yayımlanacağı yazılıdır. Bağlayıcı olan YEKDEM Yönetmeliği m.7/1 31 Aralık tarihini öngörmektedir. Yerli aksam tarihleri, 28.05.2021 tarihli Yerli Aksam Yönetmeliği’nin 7. ve 8. maddelerinden alınmıştır; SSS belgesi bu işlemler için Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’nü anmakta, Yönetmelik ise “Bakanlık” demektedir.

4. Yararlanma süresi, kapsam ve fiyat

Süre. Yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, lisansına derç edilen ilk kurulu gücün tamamının işletmeye giriş tarihinden, tamamı işletmeye girmeden YEKDEM’e katılması halinde ise YEKDEM’e ilk katıldığı tarihten itibaren on yıl süreyle YEKDEM’den yararlanabilir. 17.09.2020 tarihli ve 2949 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında 01.01.2021 ile 30.06.2021 arasında kısmen veya tamamen işletmeye girecek tesisler ise 31.12.2030 tarihine kadar yararlanabilir. Kurum’un SSS belgesi, kısmi kabulle katılan bir tesiste on yıllık sürenin ilk ünitenin katıldığı tarihten itibaren işlemeye başladığını belirtmektedir.

Kapasite artışları. 28.02.2019 tarihi itibarıyla kurulu güç artış talepleri Kurum tarafından uygun bulunan ve bu kapsamda lisans tadilleri gerçekleştirilen tüzel kişiler, söz konusu artış için YEKDEM’den yararlanamaz. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 7. maddesinin on birinci fıkrası kapsamındaki artışlar bu kuralın dışındadır ve 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen süre boyunca YEK fiyatı üzerinden yararlanır. 30.06.2021’den sonra işletmeye giren diğer artışlar ise işletmeye giriş tarihinden itibaren YEK Kanunu’nun 6/B maddesinin ikinci fıkrasındaki yerli katkı fiyatından yararlanabilir. Her tesis için YEKDEM kapsamında yararlanılabilecek azami elektriksel güç, YEK listesinde “YEKDEM’e Esas Güç” sütununda ilan edilir. Kural, YEK Kanunu’nun 6/C maddesinin ikinci fıkrasına dayanmaktadır.

Not: e-başvuru kılavuzunda bu kural 27.02.2019 tarihiyle anlatılmaktadır; Yönetmelik ve SSS metni 28.02.2019 tarihini kullanmaktadır. Bağlayıcı olan Yönetmelik metnidir.

Birleşik ve kısmen işletmedeki tesisler. Kurum’un SSS belgesinde yer alan görüşe göre, birden çok kaynaklı birleşik yenilenebilir tesislerde şebekeye verilen net enerji, tesiste kullanılan kaynaklar için belirlenen fiyatlardan en düşük olanı üzerinden değerlendirilir. Aynı belgeye göre nihai YEK listesinde yer almaya hak kazanan bir tesiste yıl içinde tamamlanan yeni kabuller, o yıl için yeni kapasite üzerinden YEKDEM’e dahil edilir.

Uygulanacak fiyat. Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (dd) bendine göre YEK fiyatı, YEK Kanunu’nun EK-I ve EK-II sayılı cetvellerindeki fiyatların enerjinin sisteme verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla çarpılması sonucu bulunan fiyat ya da 30.04.2023 tarihli ve 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında belirlenen fiyattır. Kurum’un SSS belgesi, 18.05.2005 ile 30.06.2021 arasında işletmeye giren tesisler için EK-I fiyatlarını hidroelektrik ve rüzgâr için 7,3, jeotermal için 10,5, biyokütle ve güneş için 13,3 ABD senti/kWh olarak göstermekte; yerli aksam kullanımı halinde EK-II fiyatlarının beş yıl süreyle ilave edileceğini belirtmektedir. SSS belgesi 01.07.2021 sonrası için 3453 sayılı Karara atıf yapmakta ve fiyatların üç aylık dönemlerde güncelleneceğini belirtmektedir. Oysa 30.04.2023 tarihli ve 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 01.05.2023, Sayı 32177) 3453 sayılı Kararı yürürlükten kaldırmıştır (m.2) ve 01.07.2021 ile 31.12.2030 arasında işletmeye giren veya girecek YEK belgeli tesisler için fiyatları ve süreleri düzenlemektedir. Karara göre fiyatlar aylık dönemlerde ÜFE, TÜFE ile TCMB ABD Doları ve Avro alış kurlarındaki değişime göre güncellenir; güncellenen fiyat, ABD Doları cinsinden belirlenmiş taban ve tavan değerler arasında kalacak biçimde uygulanır (Ek-2). Bu nedenle SSS belgesinin fiyat ve güncelleme bilgileri güncel değildir; uygulanacak fiyat bakımından 7189 sayılı Karar metni ve nihai YEK listesi esas alınmalıdır.

5. 19.10.2026 değişiklikleri: dikkat edilmesi gerekenler

5.1. Süre, eksik başvuru ve imza

Yönetmeliğin 5-7. maddelerinde sürenin geçirilmesine ilişkin ek süre veya eski hale getirme düzenlemesi bulunmamaktadır. Ön listeye yalnızca eksiksiz ve usulüne uygun başvurular alınır (m.6/1). Kanaatimizce 30 Kasım’ın kaçırılması, ilgili takvim yılı için kayıt imkânının kaybına yol açacaktır. Yetki belgesindeki bir eksiklik, imzalanmamış bir başvuru veya tamamlanmamış bir geçici kabul bilgisi başvurunun tamamını riske sokabileceğinden, yetkilendirme ve imza işlemleri başvuru gününe bırakılmamalıdır.

5.2. Yıl içinde çıkış imkânının bulunmaması

YEKDEM’e bir takvim yılı için tabi olan lisans sahibi, o yıl içinde mekanizmadan çıkamaz (m.4/2). Vazgeçme hakkı yalnızca 30 Kasım’a kadar kullanılabilir (m.5/4). YEK Kanunu’nun 6. maddesi de YEKDEM’e tabi olanların, uygulamaya dahil oldukları yıl içinde uygulamanın dışına çıkamayacağını hükme bağlar. Katılım kararı, serbest piyasa fiyat beklentisi ile tesise uygulanacak YEK fiyatı karşılaştırılarak başvuru döneminde verilmelidir. Kurum’un SSS belgesine göre, cari yılda YEKDEM’e katılan ve bir sonraki yıl katılmak istemeyen lisans sahibinin ayrıca bir başvuru yapması gerekmez; ancak her yıl devam etmek isteyen için başvuru yenilenir.

5.3. Haksız ve yersiz ödemelerin iadesi (m.27)

27. madde 09.05.2021’den itibaren bu başlığı taşımakta olup 19.10.2026 tarihli değişiklikle yeniden düzenlenmiştir. İade mekanizması yeni değildir. Danıştay 13. Dairesi’nin aşağıda anılan kararında aktarılan metinlere göre, Yönetmeliğin ilk halinde yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi durumunda ödenmiş tutarların geri alınması ve 6446 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca işlem yapılması öngörülmüş, 2016 değişikliğiyle geri alınan tutarlara 6183 sayılı Kanun’un 51. maddesine göre belirlenen faiz uygulanmaya başlanmıştır.

19.10.2026 tarihli değişiklikle, Yönetmelik kapsamındaki haklardan yararlandırılma koşullarına ilişkin olarak önlisans ve lisans süreçleri ile kabul işlemlerinde yapılan başvurularda yanıltıcı veya sahte belge verildiğinin tespiti halinde lisans sahibi ilgili yılın nihai YEK listesinden çıkarılmakta, geçmişe dönük olarak her uzlaştırma dönemi için 18. madde uyarınca ödenen YEK bedelleri, ödeme tarihi itibarıyla 6183 sayılı Kanun’un 51. maddesine göre belirlenen faiz oranıyla güncellenerek Piyasa İşletmecisince faturalandırılmaktadır (m.27/1). Önceki (2021) metinde hesap esası, üretilen enerji miktarının YEK fiyatıyla çarpımıydı ve madde kapsamı da daha geniş ifade edilmişti; çıkarma ve hesap esasındaki bu farklar uygulamada tutarı doğrudan etkileyebilir. Faizli tahsil, YEKDEM’e katılma hakkı bulunmadığı halde yararlanma (m.27/2) ile Yönetmelik kapsamında fazla ödeme yapıldığının tespiti ve yargı kararına göre ödenip yine yargı kararı gereğince tahsili gereken tutarlar (m.27/4) hallerinde de uygulanır. Lisanssız tesislerde fazla ödeme veya şartları taşımadığı halde yararlandırma tespit edilirse, ödenen tutarlar toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından aynı faiz esasıyla üreticiden tahsil edilir (m.27/6). Bu hesaplarda YEKBED’in sıfırdan küçük olduğu uzlaştırma dönemleri için YEKBED değeri sıfır alınır (m.27/3), yerli aksam destek fiyatından yararlandırılmayacağı tespit edilen aksam bedeli de faiziyle tahsil edilir; YADF yararlanma koşullarına ilişkin yanıltıcı veya sahte belge verildiğinin tespiti halinde ayrıca 6446 sayılı Kanun’un 16. maddesi çerçevesinde işlem yapılır (m.27/5).

Bunun yanında 6446 sayılı Kanun’un 16. maddesi yaptırım katmanını oluşturur. Birinci fıkranın (ç) bendi uyarınca lisans müracaatında veya lisans yürürlüğü sırasında lisans verilmesinde aranan şartlar konusunda gerçek dışı belge sunulması veya yanıltıcı bilgi verilmesi halinde Kanun metninde sekiz yüz bin Türk Lirası idari para cezası öngörülmüştür; düzeltilmesinin mümkün olmaması veya otuz gün içinde düzeltilmemesi halinde lisans iptal edilir. (g) bendi uyarınca Kanun’a göre yapılan talep ve işlemlerde hile veya gerçek dışı beyan halinde ise lisans iptal edilir. Yönetmeliğin 27/1 maddesi bu Kanun hükmüne ayrıca atıf yapmaktadır. Yetki belgelerinin usulüne ve gerçeğe uygun sunulmasından ayrıca m.5/2 uyarınca lisans sahibi sorumludur. Enerji şirketi devralma işlemlerinde (due diligence) hedef şirketin YEKDEM geçmişi ve evrak güvenliği bu açıdan incelenmelidir.

5.4. Zaman bakımından uygulama ve yargı yolu

Değişiklik yönetmeliği yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş, geçiş hükmü içermemektedir. Oysa Yönetmeliğin önceki bazı değişiklikleri ertelemeli yürürlük tarihleri (ör. 01.01.2025 ve 01.01.2026) öngörmüştü. Danıştay 10. Dairesi’nin 17.11.2025 tarihli kararında (E.2022/5172, K.2025/5306; farklı bir konuya ilişkin olup temyiz yolu açıktır), düzenleyici işlemlerin kural olarak yürürlük tarihinden itibaren hukuki etki doğuracağı ve yürürlük tarihinden sonraki olaylara uygulanacağı, kanunlar bakımından da özel bir geçiş düzenlemesi bulunmadığında yürürlük tarihinden itibaren uygulanmasının esas olduğu belirtilmiştir.

İdari para cezası ve lisans iptali Yönetmelikte değil, 6446 sayılı Kanun’dadır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4. maddesinin ikinci fıkrası, yaptırımın türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceğini; 5. maddesinin birinci fıkrası ise kabahatlerde Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulama hükümlerinin geçerli olduğunu, yalnızca yaptırım kararlarının yerine getirilmesinde derhal uygulama kuralının uygulanacağını öngörmektedir. TCK m.7 uyarınca da fiil işlendiği zaman yürürlükte olan kanun esastır, sonradan yürürlüğe giren kanun failin lehine ise o uygulanır (Anayasa m.38 ile uyumludur). Kanaatimizce bir yönetmelik değişikliği, bu yaptırımları geriye yönelik ağırlaştıramaz.

Bununla birlikte yaptırım rejimi yalnızca geçmişe ilişkin değildir: Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, Kanun, ikincil mevzuat, lisans hükümlerine ve Kurul kararlarına aykırı hareket edilmesi halinde otuz gün içinde giderilmesi veya tekrarlanmaması yönünde ihtar yapılmasını, ihtara rağmen aykırılığı devam ettiren veya tekrar edenlere ise beş yüz bin Türk Lirası idari para cezası verilmesini öngörür; (c) bendi uyarınca niteliği itibarıyla düzeltilmesi mümkün olmayan aykırılıklarda ihtara gerek kalmaksızın aynı tutarda ceza verilir. Yönetmelikle getirilen yeni yükümlülüklere yürürlük tarihinden sonra aykırı davranılması bu hükümler kapsamında yaptırıma konu olabilir. Uyuşmazlığın düğümleneceği nokta, zaman bakımından hangi olayın esas alınacağıdır: belgenin sunulduğu an, ödemenin yapıldığı dönem veya tespit tarihi. Danıştay 13. Dairesi’nin aşağıda anılan kararında fiilin gerçekleştirildiği dönemde yürürlükte olan düzenleme esas alınmıştır.

İade ve çıkarma bakımından Danıştay 13. Dairesi, 16.02.2023 tarihli kararında (E.2022/4856, K.2023/671) 2013-2020 yıllarını kapsayan inceleme çerçevesinde lisansa derç edilmiş kurulu gücün ve saatlik azami üretim miktarının aşılmasına ilişkin ödemelerin faiziyle geri alınmasına dair Kurul kararlarını incelemiştir. Dairenin gerekçesinde, sonradan (2021’de) getirilen fazla ödeme iadesi kuralının incelenen döneme uygulanma kabiliyeti bulunmadığı, açık bir düzenleme bulunmayan dönemde, davacının hilesi, yanıltıcı beyanı veya açık hata bulunmaksızın ve tüm sürecin idarenin bilgisi dahilinde işletildiği ödemelerin bir bütün olarak tahsilinin hukuki belirlilik, hukuk güvenliği ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilmiş, iptal yönündeki karar onanmıştır. Kanaatimizce bu içtihat, 19.10.2026 değişikliğiyle getirilen yeni unsurların (nihai YEK listesinden çıkarma, yeni hesap esası gibi) yürürlük tarihinden önceki dönemlere uygulanamayacağı yönündeki değerlendirmeyi desteklemektedir. Yanıltıcı veya sahte belge hallerinde geri alma ve 6446 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca işlem tesisi imkânı Yönetmeliğin önceki metinlerinde de bulunduğundan, bu hallerde yürürlük öncesi dönemlere ilişkin değerlendirme, çıkarma ve hesap esasındaki farklar bakımından ayrıca yapılmalıdır.

Yargı yolu. Anayasa m.125/1 uyarınca idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır. İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2 iptal ve tam yargı davalarını düzenler; dava açma süresi özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gündür ve yazılı bildirimden itibaren işler (m.7/1-2). İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden başlar. Değişiklik yönetmeliği 19.10.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığından, doğrudan düzenleyici işlem aleyhine dava açılmak istenmesi halinde sürenin 20.10.2026’dan başlayarak 18.12.2026 Cuma günü sona ereceği hesaplanmaktadır; kesin süre hesabı her dosyada ayrıca yapılmalıdır. İlgililer, uygulama işlemi üzerine düzenleyici işlem aleyhine veya uygulanan işlem aleyhine ya da her ikisi aleyhine birden dava açabilir; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması da dayanak işlemin iptaline engel olmaz (m.7/4).

5.5. Fazla üretim kuralı (m.23/6) ve “V” fiyatı

Yeniden düzenlenen 23. maddenin altıncı fıkrası uyarınca, lisanslı tesislere acil durum veya dengeleme güç piyasası kapsamında yük atma talimatı verilmesi ve/veya piyasa takas fiyatının (PTF) ya da sistem marjinal fiyatının (SMF), Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği m.110’daki “V” fiyatının altında kalıp sistem yönünün enerji fazlasını gösterdiği dönemlerde özel bir hesap yapılır. “V” değeri, Kurul’un 24.09.2026 tarihli ve 14911 sayılı kararıyla 100 TL/MWh olarak belirlenmiş olup kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı günü takip eden fatura döneminden itibaren uygulanacaktır.

Beklenen üretim düzeyi, bildirilen kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim programı (KGÜP) değerinden yük atma talimat miktarı düşülüp, varsa yük alma talimat miktarları, net sekonder frekans kontrol rezerv dengesizlik miktarları ve sınırlı frekans hassasiyet modu rezervleri eklenerek bulunur. KGÜP bildirilmemesi halinde KGÜP değeri sıfır kabul edilir. Uzlaştırmaya esas veriş ve çekiş net miktarlarının beklenen düzeyden büyük olması halinde aradaki pozitif fark, beklenen üretim üzerinde yapılan üretim sayılır: PTF, ilgili YEK fiyatı ile varsa yerli aksam destek fiyatı toplamına eşit veya üzerindeyse bu miktar YEKDEM kapsamındaki üretim olarak dikkate alınır; altındaysa dikkate alınmaz. 2021’de getirilen önceki hüküm, yük atma talimatlarının yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen üretimin YEKDEM hesaplarına dahil edilmemesini öngörüyordu. Yeni metin ise beklenen üretim düzeyi ve fiyat eşiği esasına dayanmaktadır. Fıkranın (c) bendi iki kural daha getirmektedir: tespit edilen üretim miktarı, 18. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları (yerli aksam destek ve yerli katkı ödemeleri) kapsamındaki uzlaştırmaya esas veriş miktarı olarak dikkate alınmaz; hesaplamada, talimat mutabakat süresi içinde bildirilen ve yerine getirilmeyen enerji miktarı verilen talimat miktarlarından düşülmez. Değişiklik yönetmeliği ayrıca 23. maddenin dokuzuncu fıkrasını yürürlükten kaldırmıştır.

Ayrıca Kurul’un 24.09.2026 tarihli ve 14908 sayılı kararıyla, dengeleme güç piyasasında yerine getirilmeyen talimatların Kurum’a raporlanmasına ilişkin kriterler belirlenmiştir (kaynak türüne göre talimat yerine getirme oranı eşikleri: rezervuarlı hidrolik %85, doğal gaz %80, diğer kaynaklar %70). Katılım kararı verilirken bu hükümler birlikte değerlendirilmelidir.

5.6. YEKDEM’e kayıt olmayan tesislerde yerli aksam destek fiyatı

Yönetmeliğin 19.10.2026’da eklenen 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 30.06.2021 tarihinden sonra işletmeye giren ve YEKDEM’e kayıt olmayan üretim tesislerinde yerli aksam kullanılması halinde, 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca belirlenen yerli aksam destek fiyatı ve ilgili uzlaştırma dönemine ait veriş miktarı esas alınarak hesaplanan tutar YEK bedeli olarak ilgili kişiye ödenir (m.18/3). Fıkra metni YEK Kanunu’nun 6/B maddesinin birinci fıkrasına atıf yapmaktadır; oysa Kanun’da 30.06.2021’den önce işletmeye giren tesisler birinci fıkrada, bu tarihten sonra işletmeye girecek tesisler ise ikinci fıkrada düzenlenmiştir. Kanaatimizce atıf maddi hata niteliğindedir. Bu tutar, kapasite artışlarına ilişkin yerli katkı bedelleriyle (m.18/4) birlikte YEK toplam bedeline eklenir (m.12/5). YEKDEM’e kayıt kararı verilirken bu ayrı ödeme kanalı da dikkate alınmalıdır. Yerli aksamdan bir sonraki takvim yılında faydalanmak için YADF başvurusu cari yılın en geç 1 Aralık’ında Bakanlığa sunulur (Yerli Aksam Yönetmeliği m.7/1); olumlu sonuçlanan başvuru, yeni başvuru şartları oluşmadıkça her yıl yenilenmez (m.8/8).

5.7. İkinci el ekipman kuralı

YEKDEM’den faydalanmış ve faydalanmakta olan tesislerde kullanılan ve daha önce kabule konu edilen bir üretim tesisinde kullanılan, depolama ünitesi ve/veya tesisi dahil ana ekipmanlara bu Yönetmelik kapsamında kurulan yeni bir tesiste yer verilmesi halinde, yeni tesis için YEK bedeli uygulanmaz (m.8/6). Devralma ve yatırım süreçlerinde ekipman geçmişi bu açıdan da doğrulanmalıdır.

6. Depolamalı tesisler

Yönetmelik, depolama ünitesi veya tesisi için tutulan sanal kayıtlara dayanmaktadır. Depolanan enerji, kaynağına göre şebekeden çekilerek depolanan ve üretim tesisinde üretilerek depolanan olarak ayrı ayrı izlenir. 19.10.2026 tarihli değişiklikle yeniden düzenlenen m.8/7, depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesinde kurulan depolama ünitesi ile YEKDEM kapsamındaki üretim tesisine bütünleşik depolama ünitesi bakımından uygulanır. m.8/7 ile aynı tarihte eklenen m.8/12 ve 8/13 birlikte şu kuralları oluşturur:

  • Üretilip depolanan enerji: Sanal kayıtlarda YEKDEM katılımı sonrası üretilerek depolandığı belirtilen ve sonra şebekeye verilen enerji YEKDEM kapsamındadır (m.8/7-a).
  • Şebekeden çekiş: Depolama ünitesine herhangi bir uzlaştırma döneminde şebekeden enerji çekilmesi halinde, sanal kayıtlarda şebekeden çekilen miktar olarak belirlenen miktar kadar enerjinin öncelikle YEKDEM’e tabi olmaksızın depodan verildiği kabul edilir. Bu miktarı aşan veriş, sanal kayıtlar göz önüne alınarak YEKDEM kapsamında değerlendirilir (m.8/7-b ve c).
  • Bütünleşik yardımcı kaynak: Üretim tesisine bütünleşik depolama ünitesinin Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği EK-2’ye uygun tesis edilmesi ve ünite ile bütünleşik yardımcı kaynak bulunması halinde, yardımcı kaynaktan üretilerek şebekeye verilen enerji YEKDEM kapsamında değildir (m.8/7-ç).
  • Kapasite sınırı: Enerji tipi kırılımında tutulan sanal kayıtların toplamı, en fazla ünitenin veya tesisin işletmedeki kapasitesi kadar olabilir. Bu kapasiteye erişildikten sonra yeni enerji depolanması halinde mevcut kayıtlar, depolanacak enerji miktarı kadar oransal olarak azaltılarak güncellenir. Güncelleme sonrasında işletmedeki kapasitenin üzerinde depolanan enerji ise tipine göre sanal kayıt bilgisine eklenir (m.8/12).
  • Sonradan katılım: YEKDEM kapsamında değil iken YEKDEM’e katılacak santrallerde, katıldıkları ilk uzlaştırma dönemi itibarıyla sanal kayıtta yer alan (şebekeden çekilerek veya santralde üretilerek depolanmış) enerjinin depodan verilen kısmına, YEK Kanunu m.6/C hükümleri saklı kalmak koşuluyla YEKDEM kapsamında ödeme yapılmaz (m.8/13). 2027 için YEKDEM’e yeni katılacak santraller bu hükme tabi olacaktır.

Daha önce (01.01.2026’da yürürlüğe giren 29.12.2025 tarihli değişiklikle) getirilen kurallar da bu çerçevenin parçasıdır. 01.05.2023 sonrasında işletmeye giren rüzgâr veya güneş kaynaklı depolamalı tesislerde depolandıktan sonra verilen enerji için 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Ek-1’in (e) bendindeki fiyatlar, depolanmadan verilen enerji için kaynak tipine göre belirlenen fiyatlar uygulanır. Bu hüküm, üretim tesislerinde yer alan bütünleşik depolama üniteleri için uygulanmaz (m.8/11). 7189 sayılı Karar’ın Ek-1 dipnotuna göre Ek-1’in (e) bendindeki fiyat yalnızca rüzgâr veya güneş tesisinde üretilerek depolandıktan sonra sisteme verilen enerji için uygulanır; şebekeden çekilerek depolanan elektrik için YEKDEM uygulama fiyatı ve yerli katkı fiyatı uygulanmaz. Depolamalı tesis ile bütünleşik depolama ünitesi bulunan tesislerde, şebekeye kabulü yapılan elektriksel kurulu gücün üretebileceğinden fazla enerji verilmesi halinde bu enerji öncelikle üretim tesisinin, yetmemesi halinde depolama ünitesinin uzlaştırmaya esas veriş miktarından düşülür (m.8/8). YEKDEM’den çıkılması halinde ise YEKDEM kapsamındayken üretilerek depolanan ve sonradan şebekeye verilen enerji YEK UEVM hesabında dikkate alınmaz (m.8/10).

Ödeme hesabı. Değişen 12. maddeye göre YEK toplam bedeli (YEKTOB) şu formülle hesaplanır:

YEKTOB = Σ (UEVM × y × YEKF) + Σ (LÜYTOB − TELMT)

Burada UEVM uzlaştırmaya esas veriş miktarını, YEKF uygulanacak YEK fiyatını ifade eder. Her ikisi de enerjinin depolandıktan sonra sisteme verilip verilmediği dikkate alınarak belirlenir. “y”, YEK Kanunu m.6/C(2) kapsamındaki kurulu güç artışı nedeniyle hesaplanan katsayıdır. LÜYTOB lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedeli, TELMT ise teslim edilemeyen talimata ilişkin lisanssız maliyet tutarını gösterir.

Kanaatimizce depolamalı tesis sahipleri bakımından asıl risk, sanal kayıtların doğru ve izlenebilir tutulmamasıdır. Kayıt hatası, hem ödeme kaybına hem de fazla ödemenin faizle geri tahsiline (m.27/4) yol açabilir.

Aynı Resmî Gazete’de depolamayı ilgilendiren diğer düzenlemeler. Lisans Yönetmeliği’nde, depolamalı tesislere ilişkin belgelerde depolama ünitesinin gücünün dikkate alınması (m.18/5) ve lisans başvurusunda sunulan teminatın tesisin tamamı işletmeye geçene kadar iade edilmemesi (m.45/7) düzenlenmiştir. Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği’nin KGÜP bildirimine ilişkin hükümlerinde (m.68-69) ise depolama ünitesi veya tesisleri de sayılmaktadır. Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 14. maddesine eklenen onuncu fıkra ise anlaşma gücünden fazla kurulu güçte depolama tesisi kurmak isteyen tüketicilere, şebekeye enerji verilmesini önleyen ve anlaşma gücünün aşılmasını engelleyen otomatik güç kontrol ünitesi ile enerji kesme sistemi tesis etme yükümlülüğü getirmektedir. Kurul’un 24.09.2026 tarihli ve 14907 sayılı kararıyla, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği m.110 kapsamında üretim planından sapma hesaplarında depolamalı elektrik üretim tesisleri için fiyata ilişkin katsayı 0,10, tolerans katsayısı 0,05 olarak belirlenmiş, bütünleşik depolama ünitesi bulunan tesislerde ana kaynağın tolerans katsayısı esas alınmıştır (karar yayımını izleyen fatura döneminden itibaren uygulanır).

7. Aynı Resmî Gazete’deki lisanssız üretim düzenlemeleri

Aynı sayıda Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nde de değişiklik yapılmıştır; bu değişiklikler YEKDEM toplam bedeline ve görevli tedarik şirketleri üzerinden işleyen lisanssız tesis ilişkilerine dokunduğu için kısaca belirtilmelidir:

  • Dağıtım şirketleri ve dağıtım lisanslı OSB/EB’ler, dengeleme güç piyasasındaki acil durum talimatlarının yerine getirilmesi için, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği m.75/4 kapsamındaki lisanssız tesisleri uzaktan kontrol edebilir. Acil durumun sona erdiği, 15 dakika içinde telefon ve kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilir; yeniden enerjilendirme tesis sahibinin sorumluluğundadır (m.21/8).
  • Sistem İşletmecisinin verdiği acil durum yük atma talimatına uymayan lisanssız tesise, talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen üretim için ödeme yapılmaz; ilgili fiyat üzerinden hesaplanan tutar üreticiden tahsil edilir ve YEK toplam bedeli içinde değerlendirilmek üzere piyasa işletmecisine bildirilir (ek m.4).
  • Kapsamdaki lisanssız üreticiler, geçici madde 14 uyarınca yürürlük tarihinden itibaren altmış gün içinde bağlantı anlaşmalarının onaylı örneğe uygun biçimde revize edilmesi için şebeke işletmecisine başvurmakla yükümlüdür. Kurul’un 14909 sayılı kararıyla bağlantı anlaşmasının 16. maddesine eklenen SCADA entegrasyonuna ilişkin cezai şartlar 30.04.2027 tarihine kadar uygulanmayacaktır.
  • Dağıtım lisanslı OSB ve EB’den sorumlu tüzel kişiler, görevli tedarik şirketlerince iletilen lisanssız tesislere ilişkin yük atma talimatlarını ve TEİAŞ’ın acil durum talimatlarını yerine getirmek ve ilgili verileri paylaşmakla yükümlüdür; yerine getirilmemesi halinde 6446 sayılı Kanun’un 16. maddesi kapsamındaki yaptırımlar uygulanır (OSB ve EB Yönetmeliği m.7/3-4, m.11/4-5).

Aynı sayıdaki Yan Hizmetler Yönetmeliği değişikliği talep tarafı katılımı hizmetine, Kurul’un 14910 sayılı kararı teklif fiyat bandına, 14912 sayılı kararı önlisans ve lisans başvurularındaki sermaye yükümlülüğünün birim ifadelerine, 14913 sayılı kararı ise reaktif güç kontrolü yan hizmet anlaşmasına ilişkin olduğundan YEKDEM bakımından kapsam dışı bırakılmıştır.

8. Başvuru öncesi kontrol listesi

  1. Başvuruya yetkili kişinin bireysel e-imzası veya mobil imzası hazır ve test edilmiş mi; yetki belgesinin aslı ya da noter onaylı nüshası 30 Kasım’dan önce Kurum’a ulaştı mı?
  2. Her geçici kabul tutanağı için kapak sayfası ve en büyük mülki amire sunulacak nüsha eksiksiz yüklendi mi; kaynak türü ve ünite güçleri (MWm/MWe) tutanaklarla tutarlı mı?
  3. Sistemde otomatik gelen “YEKDEM’e Esas Güç”, “Lisansa Derç Edilen Yıllık Üretim” ve yararlanma dönemi Kurum kayıtlarına göre doğru mu? Hata varsa düzeltme başvurusu ayrıca yapıldı mı?
  4. Başvuru imzalandı mı ve “Başvurularım” ekranında imzalı durumda mı?
  5. Katılım kararı, serbest piyasa beklentisi, 7189 sayılı Karardaki fiyat ve yıl içinde çıkış imkânının bulunmaması birlikte değerlendirildi mi?
  6. KGÜP bildirim süreci ve “V” fiyatı eşiği, m.23/6 çerçevesinde fazla üretim senaryolarına göre gözden geçirildi mi?
  7. Depolamalı tesislerde sanal kayıtlar enerji tipi kırılımında, kapasite sınırı ve oransal azaltma kuralı da dikkate alınarak izlenebilir biçimde tutuluyor mu?

9. Sonuç

30 Kasım 2026, başvuru, yetki belgesi ve vazgeçme bildirimi için tek ve nihai tarihtir; Kurum, imzalanmayan başvuruya işlem tesis etmeyeceğini açıkça bildirmektedir. 19.10.2026 tarihli değişiklik yönetmeliği, haksız ödemelerin iadesine ilişkin hükümleri yeniden düzenlemiş, fazla üretim kuralını fiyat eşiğine bağlamış ve depolamalı tesislerde sanal kayıt düzenini açık biçimde hesaplama konusu yapmıştır. Zaman bakımından uygulama, özellikle iade ve listeden çıkarma hükümlerinde, Danıştay içtihadı ışığında tartışmaya açık kalmaya devam edecektir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup 02.11.2026 tarihli mevzuat durumuna göredir; somut olayda hukuki görüş yerine geçmez.

Kaynaklar

LinkedIn'de Paylaş
Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır.Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir